Hồi nhỏ, chơi oẳn tù tì, ai cũng có cảm giác mình đoán được bạn sẽ ra búa hay kéo. Chỉ có ba khả năng, nên đoán trúng cũng chẳng hiếm. Đoán tỷ số một trận bóng đá thì khác hẳn. Trước mỗi trận lớn, cả nhóm bạn đều đưa ra một con số, nhưng sau chín mươi phút hiếm khi có ai nói đúng cả hai vế. Lý do nằm ở chính bản chất của bóng đá và của phép đếm.
Quá nhiều khả năng cho một con số
Trò đoán chẵn lẻ có hai đáp án. Oẳn tù tì có ba. Một trận bóng đá thì sao? Chỉ cần tính mỗi đội ghi từ 0 đến 5 bàn, đã có 36 tỷ số khác nhau. Thực tế còn có những trận 6-0, 7-1, nên danh sách còn dài thêm.
Đoán thắng, hòa hay thua chỉ là chọn một trong ba. Đoán đúng tỷ số là chọn một trong mấy chục.
Đó là lý do trên bảng kèo nhà cái, mục kèo tỷ số chính xác luôn có rất nhiều dòng, mỗi dòng ứng với một tỷ số, bên cạnh kèo chấp, kèo tài xỉu và các bài nhận định trước trận. Nhìn số lượng dòng ấy là thấy ngay độ khó. Tỷ lệ kèo chỉ để tham khảo khi xem bóng đá, dành cho người từ 18 tuổi trở lên, và bài viết này không khuyến khích đặt cược.
Bóng đá là môn ít bàn thắng
So với bóng rổ hay bóng chuyền, bóng đá có rất ít điểm số. Một trận thường chỉ có vài bàn, nhiều trận không có bàn nào. Khi điểm số ít, mỗi bàn thắng lại mang sức nặng rất lớn. Một bàn đến từ cú sút chạm chân hậu vệ đổi hướng, một quả phạt đền ở phút bù giờ, là đủ biến tỷ số bạn đoán thành sai.
Những tỷ số như 1-0, 1-1, 2-1 thường được nhắc đến như kết quả quen thuộc. Nhưng “quen thuộc” vẫn chỉ là một trong nhiều khả năng. Ngay cả tỷ số phổ biến nhất cũng không xảy ra ở phần lớn các trận.
Những khoảnh khắc không ai tính trước
Thẻ đỏ và chấn thương
Một đội bị đuổi người từ hiệp một gần như phải chơi một trận khác hẳn. Thủ môn chính chấn thương phải thay người dự bị cũng vậy. Những biến cố này không có trong bất kỳ dự đoán nào trước trận.
Bàn thắng muộn
Rất nhiều trận thay đổi tỷ số ở mười lăm phút cuối, khi cầu thủ mệt, đội hình dâng cao hoặc đội đang dẫn lùi về giữ kết quả. Bạn có thể đoán đúng tỷ số suốt tám mươi phút, rồi mất trắng chỉ trong một pha phạt góc.
Trọng tài và VAR
Một quả phạt đền được thổi hay không, một bàn thắng bị gỡ vì việt vị vài centimet, đều là những quyết định chỉ có trong khoảnh khắc. Từ khi có VAR, số tình huống được xem lại nhiều hơn, và tỷ số có thể đổi ngay cả khi cầu thủ đã chạy về giữa sân ăn mừng. Người đoán tỷ số không có cách nào biết trước trọng tài sẽ nhìn thấy gì.
May rủi chen vào từ mọi phía.
Những trận điên rồ
Lịch sử World Cup có trận bán kết năm 2014, Đức thắng chủ nhà Brazil 7-1. Trước trận, gần như không ai nghĩ đến một tỷ số như vậy. Những trận đó hiếm, nhưng chúng nhắc rằng bóng đá có thể vượt xa mọi phỏng đoán.
Giống trò chơi dân gian ở chỗ nào
Nhiều trò chơi dân gian sống được qua bao thế hệ vì có yếu tố may rủi vừa đủ. Ô ăn quan, bắn bi hay đánh quay đều cần kỹ năng, nhưng cũng có những lúc kết quả xoay theo cách không ai tính được. Chính sự bất định ấy làm người chơi thấy hồi hộp.
Đoán tỷ số bóng đá cũng thế.
Đoán với bạn bè cho vui trước giờ bóng lăn, ai đúng thì được cả nhóm gọi là «thầy đoán» đến hết tuần, là một kiểu chơi rất gần với tinh thần dân gian: nhẹ nhàng, gắn kết, không ai mất gì. Hiểu rằng tỷ số chính xác vốn rất khó trúng giúp mọi người giữ được tâm thế ấy, cười xòa khi đoán sai thay vì tiếc nuối.
Đoán tỷ số cho có cơ sở hơn
Nếu vẫn muốn đoán cho có lý, vài điều sau có thể giúp bạn bớt cảm tính:
- Xem số bàn thắng và bàn thua trung bình của hai đội trong mùa.
- Để ý đội nào hay ghi bàn muộn, đội nào hay để thủng lưới cuối trận.
- Đọc tin đội hình, nhất là tình trạng của tiền đạo chủ lực và thủ môn.
- Nhớ rằng trận cúp loại trực tiếp thường chặt chẽ hơn trận vòng tròn.
Những điều này chỉ làm phỏng đoán bớt ngẫu nhiên, không biến nó thành chắc chắn. Bóng đá vẫn giữ quyền nói lời cuối.
Lần tới cả nhóm đoán tỷ số, cứ đoán. Đoán sai cũng là một phần của cuộc chơi.

