Có một kiểu fan La Liga rất quen ở Việt Nam: chỉ thức dậy khi Real Madrid hoặc Barcelona ra sân, còn lại thì bỏ qua. Mình từng như vậy suốt mấy năm. Rồi một đêm mất ngủ, mình mở đại một trận giữa hai đội tầm trung và xem hết chín mươi phút mà không thấy tiếc.
Từ đó mình xem La Liga theo cách khác.
Giải có 20 đội, mỗi mùa 38 vòng. Nghĩa là phần lớn các trận trong tuần không dính gì tới hai ông lớn. Bỏ qua chúng thì cũng như đọc một cuốn tiểu thuyết mà chỉ đọc hai chương.
Atlético Madrid: đội thứ ba không ai dám coi nhẹ
Nói tới La Liga ngoài Real và Barca thì gần như ai cũng nghĩ tới Atlético Madrid đầu tiên. Đội này đã chen vào cuộc đua ngôi vương và vô địch ở các mùa 2013–14 và 2020–21, phá vỡ thế độc quyền mà nhiều người tưởng là vĩnh viễn.
Cái hay của Atlético nằm ở cách họ chơi. Thường là kỷ luật, lùi đội hình gọn, tranh chấp quyết liệt, chờ đối thủ sơ hở. Có người chê xem buồn ngủ. Mình thì thấy những trận Atlético gặp đội mạnh lại căng như dây đàn, vì mỗi pha phản công đều có thể đổi cả trận.
Xem một trận ở sân Metropolitano qua màn hình cũng đủ cảm nhận không khí. Khán giả ở đó cổ vũ như thể đội nhà đang đá trận cuối cùng của đời.
Sevilla và Real Betis: một thành phố, hai màu áo
Seville là thành phố có hai đội bóng ở La Liga, và trận derby giữa Sevilla với Real Betis thuộc loại nóng nhất Tây Ban Nha.
Sevilla có một bảng thành tích châu Âu rất lạ. Họ là đội giành UEFA Cup, sau này là Europa League, nhiều lần nhất lịch sử. Ở giải quốc nội họ lên xuống thất thường, nhưng cứ vào đấu trường châu Âu là như biến thành đội khác.
Betis thì khác hẳn. Cổ động viên Betis nổi tiếng trung thành, đội thắng hay thua thì sân vẫn kín. Lối chơi của họ thường thiên về kỹ thuật, chuyền ngắn, nên xem khá vui mắt.
Mình hay chọn trận derby Seville làm trận "nhập môn" cho bạn bè mới xem La Liga. Chưa ai phàn nàn.
Có năm derby rơi vào giờ mình không thức nổi. Sáng hôm sau mình mở kqbd 247 xem tỷ số trước, rồi mới quyết định có tìm lại bản tóm tắt hay không.
Xứ Basque: Athletic Bilbao và Real Sociedad
Đây là phần mình thấy thú vị nhất của La Liga.
Athletic Bilbao giữ một chính sách gần như không nơi nào còn giữ: chỉ dùng cầu thủ sinh ra hoặc trưởng thành từ bóng đá xứ Basque. Trong thời đại các CLB mua cầu thủ khắp thế giới, một đội tự giới hạn mình như vậy mà vẫn trụ ở giải hạng cao nhất là chuyện đáng nể. Khi xem Athletic, bạn đang xem một đội bóng gần như của một vùng đất.
Real Sociedad là hàng xóm và cũng là đối thủ truyền thống. Đội này từng vô địch La Liga hai mùa liên tiếp vào đầu thập niên 1980. Họ có lò đào tạo trẻ tốt, thường đưa cầu thủ trẻ lên đội một rất sớm.
Trận derby xứ Basque không ồn ào như El Clasico. Nhưng nó có thứ không khí riêng, vừa ganh đua vừa tôn trọng nhau.
Valencia, Villarreal và những đội từng làm nên chuyện
Valencia từng là thế lực thật sự. Họ vô địch La Liga các mùa 2001–02 và 2003–04, và sân Mestalla vẫn là một trong những sân bóng có khán đài dốc đứng, âm thanh dội xuống mặt cỏ rất đặc trưng.
Villarreal là câu chuyện của một thị trấn nhỏ. Đội bóng có biệt danh Tàu ngầm vàng vì màu áo vàng, và từng vô địch Europa League năm 2021. Một đội từ nơi không lớn mà vẫn đứng được ở châu Âu thì rất đáng theo dõi.
Còn nhiều đội khác nữa, mỗi đội một tính cách. Có đội chuyên làm khó ông lớn trên sân nhà. Có đội năm nào cũng chật vật trụ hạng, và chính cuộc đua trụ hạng đôi khi còn kịch tính hơn cuộc đua vô địch.
Cách mình theo dõi các đội "ít được chú ý"
Vấn đề là các trận này ít được nhắc trên mạng xã hội, nên dễ quên. Mình giải quyết bằng một thói quen đơn giản: mỗi cuối tuần mở lịch, đánh dấu vài trận giữa các đội tầm trung, rồi chọn một trận để xem trọn.
Những trận còn lại thì xem kết quả sau, chủ yếu để biết đội nào vừa gây bất ngờ.
Khi đã có cảm tình với vài đội, mình bắt đầu để ý tới bảng xếp hạng nhiều hơn. Thứ hạng của một đội tầm trung thay đổi từng vòng, và vị trí giữa bảng cũng có ý nghĩa riêng: suất dự cúp châu Âu, hay khoảng cách an toàn với nhóm cuối. Mình thường xem trang La Liga KQBD để nhìn lịch đấu, kết quả và bảng xếp hạng của giải ở cùng một chỗ, đỡ phải mở nhiều tab.
Một mẹo nhỏ nữa: chọn một đội ngoài hai ông lớn để "nhận làm đội của mình". Không cần cuồng nhiệt. Chỉ cần đủ để quan tâm xem họ thắng hay thua mỗi tuần.
Làm vậy vài tháng, La Liga tự nhiên rộng ra rất nhiều. Real và Barca vẫn là hai trận mình không bỏ. Nhưng những đêm không có họ, giải đấu này vẫn còn rất nhiều thứ để xem.

